روش ‌های تعیین زمان ستاره مثلث

روش ‌های تعیین زمان ستاره مثلث

راه ‌اندازی الکتروموتور ها همواره موضوعی پر چالش بوده است. برای راه‌ اندازی الکتروموتور ها چهار روش راه ‌اندازی مستقیم، استفاده از درایو، استفاده از سافت استارتر و روش ستاره مثلث پیشنهاد شده است.

الکتروموتور ها در روش راه‌ اندازی مستقیم به جریان راه‌ اندازی بسیار زیادی نیاز دارند که این جریان زیاد در شبکه اختلال ایجاد می‌ کند. برای جلوگیری از ایجاد مشکلات، باید جریان راه ‌اندازی را محدود کرد. روش راه ‌اندازی ستاره مثلث با تایمر از پر کاربرد ترین روش‌ ها برای محدود کردن جریان راه ‌اندازی است. در این روش پس از این‌ که تایمر گذشت زمان از پیش تعیین‌ شده ‌ای را نشان دارد، مدار تغییر وضعیت می‌ دهد. موضوع این مقاله تعیین زمان تایمر است.

 

سربندی ستاره مثلث

روی همه ‌ی موتور ها شش ترمینال می ‌توان یافت که آن‌ ها را با نماد های U1، V1، W1، U2، V2، W2 می ‌شناسیم. ترمینال ‌های U1 به فاز اول، ترمینال‌ های V1 به فاز دوم و ترمینال‌ های W1 به فاز سوم متصل می ‌شوند.

ستاره مثلث

 

  • اتصال ستاره: اتصال کوتاه U1، V1، W1 یا U2، V2، W2.
  • اتصال مثلث: اتصال کوتاه ابتدای U1 به انتهای W2، ابتدای V1 به انتهای U2 و ابتدای W1 به انتهای V2.

برای اینکه مدار از حالت ستاره به مثلث برود لازم است که:

  • تغذیه به طور کامل قطع شود
  • سیم‌ بندی به حالت مثلث تغییر کند
  • و دوباره تغذیه وصل شود!

 

همانطور که مشخص است این کار در صنعت عملی نخواهد بود. اما با استفاده از یک تایمر و سه کنتاکتور مطابق شکل 1 می ‌توان به چالش انتقال از حالت ستاره به مثلث پاسخ داد.

ادامه مطلب
چگونه بهترین اینورتر را انتخاب کنیم ؟

شکل 1- اتصالات ستاره- مثلث با سه کنتاکتور

 

  • سه فاز به کنتاکتور اول و از خروجی آن به U1، V1 و W1 متصل می ‌شود. به کنتاکتور اول، کنتاکتور اصلی گفته می ‌شود.
  • کنتاکتور دوم یا کنتاکتور مثلث در ورودی خود به سه‌ فاز و در خروجی به U2، V2 و W2 وصل می ‌شود.
  • خروجی سه ترمینال کنتاکتور سوم اتصال کوتاه شده و ورودی به سه ‌فاز تغذیه وصل می‌شود. کنتاکتور سوم یا کنتاکتور ستاره، اتصال ستاره را ایجاد می‌ کند.

روش ستاره مثلث

 در این روش موتور ابتدا با سربندی ستاره وارد مدار می ‌شود با این کار جریان راه ‌اندازی به حدود 33 درصد جریان راه ‌اندازی در حالت مستقیم می‌ رسد. اما چون در حالت ستاره گشتاور موتور کم است، لازم است زمانی که دور موتور به 75 تا 80 درصد دور نامی رسید به حالت مثلث تغییر وضعیت دهد.

 

اما سوال اینجاست که چند ثانیه بعد از راه ‌اندازی، موتور به 75 تا 80 درصد دور نامی رسیده تا بتواند به حالت مثلث تغییر وضعیت دهد؟ با ما همراه باشید تا به این سوال پاسخ دهیم.

 

 

به طور کلی چهار روش برای تعیین زمان تغییر وضعیت موتور از حالت ستاره به مثلث (t) می‌ توان پیشنهاد داد:

  1. روش تاکومتر-کرنومتر
  2. استفاده از محاسبات ریاضی
  3. روش تایمر-آمپر
  4. روش سنتی

1- روش تاکومتر-کرنومتر

در این روش موتور در حالت ستاره راه ‌اندازی می‌ شود. تاکومتری که روی شنت قرار گرفته دور موتور را اندازه ‌گیری می ‌کند. مدت زمانی که طول می‌ کشد تا تاکومتر عددی حدود 75 تا 80 درصد دور نامی را نشان دهد با کرنومتر اندازه‌ می ‌گیریم. زمان ثبت شده روی کرنومتر همان پارامتر مجهول یعنی زمان t است.

ادامه مطلب
سیگنال های استاندارد الکتریکی چیست؟

 

2- استفاده از محاسبات ریاضی

برای محاسبه‌ ی زمان تغییر وضعیت از ستاره به مثلث می ‌توان از رابطه ‌ی زیر استفاده کرد:

که در آن P توان موتور بر حسب کیلووات است.

فرض کنید موتوری 11 کیلووات را در حالت ستاره راه‌ اندازی کرده ‌ایم،

 طبق رابطه حدود 6/10 ثانیه لازم است تا موتور به 75 تا 80 درصد دور نامی رسیده و به حالت مثلث تغییر وضعیت دهد.

 

3- روش تایمر-آمپر

در این روش هم موتور با حالت ستاره راه‌ اندازی می ‌شود، با محاسبه‌ ی همزمان جریان و زمان، بازه‌ ی زمانی که طول می ‌کشد که  جریان به مقدار ثابتی برسد همان بازه‌ زمانی 0 تا t است.

 

نکته: مقدار جریان ثابت همان جریان حالت ستاره است.

4- روش سنتی

در این روش تجربی افراد با گوش دادن به صدای دور موتور به طور تقریبی دور نامی را تشخیص داده و مدت زمان رسیدن به 75 تا 80 درصد دور نامی را اندازه ‌گیری کرده و به عنوان زمان t در نظر می ‌گیرند.

تعیین زمان تغییر وضعیت در روش پر طرفدار ستاره- مثلث را با هم بررسی کردیم.  بیایید جمع ‌بندی کوتاهی از این مقاله داشته باشیم.

 

جمع‌بندی:

  • برای راه اندازی الکتروموتورها چهار روش پیشنهاد می ‌شود، که روش راه ‌اندازی ستاره مثلث یکی از پر کاربرد ترین آن ‌ها است.
  • در روش ستاره مثلث موتور با سربندی ستاره و در حالت بدون بار راه ‌اندازی می ‌شود. با این کار جریان راه‌ اندازی به یک‌ سوم جریان در راه ‌اندازی مستقیم می‌ رسد. گشتاور نیز به همین نسبت کاهش پیدا می‌ کند.
  • پس از رسیدن موتور به 75 تا 80 درصد دور نامی، برای رسیدن به گشتاور مناسب لازم است موتور به حالت مثلث تغییر وضعیت دهد.
  • تعیین مدت زمان لازم برای رسیدن به 75 تا 80 درصد دور نامی چالشی است که در این مقاله با چهار روش به آن پاسخ دادیم.
  • روش ‌های تاکومتر-کرنومتر، محاسبات ریاضی، تایمر-آمپر و سنتی روش‌ های مورد استفاده برای تعیین زمان t هستند.

 

چندین نکته طلایی از این دست را در “دوره ‌ی برق صنعتی ماهر” خواهید یافت.

 

منبع: آکادمی ماهر

آیا این مطلب را می پسندید؟

باکس دانلود

اشتراک گذاری:

نظرات

8 نظر در مورد روش ‌های تعیین زمان ستاره مثلث

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    1. سلام و عرض ادب مهندس فرمول محاسبه زمان ستاره مثلث:T=4+2√p که p برحسب کیلووات می باشد.

  1. خیلی عالی خیلی خوب درود برشرفتون رحمت بر پدر و مادرتون

  2. سلام
    در روش ریاضی هیچ فرمولی رو ننوشتید
    یبار دیگه واضح تر توضیح میدید لطفا
    ممنون

    1. سلام و عرض ادب .مهندس.فرمول محاسبه زمان ستاره مثلثT=4+2√pکه p بر حسب کیلووات.